Kadın Sitesi

Kadının Hakları

16.01.2020
48
Kadının Hakları

Kadının hakları daha anne karnına düştüğü andan itibaren başlayan ve hayatı boyunca elde ettiği haklardan oluşur. Dünya üzerinde kadın hakları konusunda pek çok bildiri hazırlandığı gibi Türkiye’de de kadınlara oldukça geniş haklar tanınmıştır.

Kadınların bir mal olarak değerlendirildiği, söz hakkı verilmediği, alınıp satılabildiği, sadece neslin devamı için gerekli bir araç olarak görüldüğü dönemler geride kalmıştır. Kadının sosyal düzene, çalışma hayatına ve eğitime kazandırılması ile paralel bir şekilde ilerleyen kadın hakları günümüzde pek çok alada kadınların değer kazanmasını sağlamıştır.

Dünya üzerinde kadının hakları dendiğinde ilk olarak 1791 yılında yayınlanan ‘’Kadın Hakları Bildirgesi’’ gelmektedir. Kadının Hakları Bildirgesine göre kadınlar erkeklerle eşittir.

Kadınlarda erkekler gibi toplumun bütün mevkilerine gelebilme hakkına sahiptir. Ayrıca kadınların dahil olduğu konularda adaletle hükmetmek, kadınının özgürlüğünü kısıtlamamak da kadın haklarındandır. Kadının işlediği bir suçtan yargılanma hakkı olduğu gibi gerek kendisini savunmak için gerekse toplum hayatında da konuşma hakkı vardır.

Kadın sadece doğum yapan değil geleceği yetiştirecek olan nesilleri yetiştiren anne olarak görülmelidir. Kadınların mali makamlardan bilgi alma, diğer erkek yurttaşlar gibi vergi ödeme ve vergiyi neden verdiklerini araştırma hakkı da bulunur.

Yasaların kabul edilmesinde toplumun yarısından fazlasının yani kadınların söz hakkının olmaması o yasayı geçersiz sayacaktır. Bu nedenle kadınların seçme, seçilme ve yasaların onayında söz hakları vardır. Türkiye’de kadının hakları ile ilgili olarak 5 Aralık 1934 tarihinde kadınlara ‘’ Seçme ve Seçilme Hakkı’’ verilmiştir. Ayrıca bu konuyla ilgili Kadının Kocası Üzerindeki Hakları yazımızdan da faydalanabilirsiniz.

Doğum Yapan Kadının Hakları

Doğum yapmak kadınlar için hem bedensel hem de psikolojik olarak etkilenmelerin olduğu bir dönemdir. Hamilelik sürecinde başlayan bazı haklara sahip olan kadınlar doğumdan sonra da çeşitli bazı haklar elde ederler.

Doğum yapan kadının hakları

Hamilelik sürecinde doğuma doğru 8 hafta ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplamda 16 hafta boyunca çalışan annelerin izin hakkı bulunmaktadır. Doğum yapacak ve doğum yapan her çalışan kadın bu haktan yararlanabilir.

Ayrıca çalışan kadının hamile olması ve hamilelikten sonra işine yeniden dönmek istemesi halinde aynı iş yerinde çalışmaya başlama hakkı da vardır. Çoğul gebelik durumu olan kadınlarda doğumdan önce 10 hafta doğumdan sonra da 10 hafta olmak üzere toplam 20 hafta izin süreleri bulunmaktadır.

Doğum yapan kadının hakları arasında çocuk sayısına göre doğum parası ve süt parası alma hakkı bulunmaktadır. Çocuk parası olarak da bilinen bu uygulamaya göre ister çalışsın ister çalışmasın doğum yapan her kadın çocuk parası ve süt parası alabilir. Bunun için SGK üzerinden başvuru yapılması gerekmektedir. Doğum izni sürecinde Bağkur kapsamında ve memur olarak çalışan kadınların maaşlarını bu süreçte eksiksiz alma hakları bulunur.

Kadının hakları arasında gün içerisinde çocuğunu emzirme süresi de bulunmaktadır. Devlet tarafından sunulan bu hakka göre çalışan kadınların bebeklerini ilk 6 ayda 3 saatliğine, ikinci 6 ayda ise 1.5 saat emzirme hakkı bulunmaktadır.

Ayrıca hamile olan ve ya doğum yapmış kadınların günlük olarak 7.5 saatten fazla çalıştırılmaması ve gece vardiyası gibi çalışma saatlerine koyulmaması da hakları arasındadır.

Sigortalı kadının hakları
Kaynak

Kadın Boşanma Davası Açarsa Hakları Nelerdir?

Kadının hakları arasında anlaşamadığı eşine karşı boşanma davası açma hakkı vardır. Boşanma davası açmış olmak kadının çeşitli hakları kaybetmesi şeklinde yorumlanıyor olsa da aslında kadın ilk dava açan olduğundan dolayı hiçbir hakkını kaybetmemektedir.

Boşanma davası açan kadının hakları

Boşanma davasını açan kadının nafaka hakkının elinden alınması yanlış bir bilgidir. Boşanma davası açan kadının hakları arasında nafaka alma hakkı devam eder. Mahkemenin verdiği karar doğrultusunda kadın nafaka almaya başlayabilir.

Boşanma davasını ilk kadın açmışsa evdeki sorunları ispatlama ve boşanmayı neden istediğini açıklama hakkı bulunur. Yani sorgusuz sualsiz bir şekilde erkek tarafından boşanmayı beklemesi gerekmez.

İslam hukukuna göre şiddetli geçimsizlik, cinsel sorunlar gibi nedenlere bağlı olarak kocanın boşanma hakkı olduğu gibi kadının da boşanma hakkı bulunur.

Kadının hakları arasında velayet isteme hakkı da vardır. Çocukların kiminle kalacağı konusunda genel olarak mahkemeler detaylı bir inceleme yaparak çocukların kimin yanında rahat edeceğini görüşmektedir.

Kadının dava açması halinde bu hakkı elinden alınmış olmaz. Ayrıca kadının dava açmış olması kocasından mal alma hakkını da ortadan kaldırmamaktadır. Ortak malların paylaşımı ve kadınla erkeğin birlikte aldıkları mallar konusunda da kadının hakkı bulunmaktadır.

Kadının şiddet görmesi, kocası tarafından aldatılması, yaralama, cana kast etme gibi nedenlere bağlı olarak durumun ispatlanmasının ardından kadının kocasına tazminat davası açma hakkı da vardır. Tazminat davası boşanma davası ile birlikte paralel bir şekilde ilerleyebilmektedir.

Daha fazla bilgi alamak için videoyu izleyebilirsiniz.

Boşanma davası
Kaynak

Boşanan Kadının Hakları

Boşanmada kadının hakları genel olarak evliliğin bitirilmesinden kaynaklanan yeni haklardır. Çocukların velayeti, nafaka alımı, mal paylaşımı, gerekli durumlarda tazminat talebi gibi çeşitli haklar boşamadan sonra kadınlar için talep edilebilir olmaktadır. Boşanan kadın için belirli bir süre iddet bekledikten sonra yeniden evlenme hakkı vardır.

Boşanan kadının hakları

Kadının boşanması onun ilerleyen hayatında her zaman dul kalmasına neden olan bir olay değil evlenmesine imkan veren bir olaydır. Boşanan kadının hakları arasında nafaka alma hakkı da vardır. Hem çocukları ile ilgilenmek hem de çalışmak zorunda olmak kadın için zorlayıcı bir durumdur. Özellikle çocukların bakımı oldukça zorlu olduğu ve babanın da çocuk bakım sürecine dahil olması gerektiği için nafaka kadınlara verilen bir hak olmaktadır.

Kadınların boşandıktan sonra herhangi bir işe girmesi, yanında yaşayacağı kişiyi seçmesi gibi durumlar zaman isteyebilir. Nafaka ise bu süreçte kadın için destek mahiyetinde olacaktır.Kadın ve erkek arasında ortak malların bulunması ve bu malların ortaklığı ile ilgili bilgilerin bulunması halinde kadının hakları arasında mal paylaşımı da bulunur.

Kadın kocası ile kullandığı ev, araba ve diğer bütün mallarda hak sahibi olur. İslam’a göre boşanan kadının hakları ile ilgili olarak erkek iddet bekleyen kadına bu süreçte kalacak yer temin etmeli ve bakmalıdır. Ayrıca evlilik sırasında belirlenen mehir de kadına boşanma sırasında verilmelidir.

Sigortasız Hamile Kadının Hakları

Sigortasız olan hamile anneler eğer işçi olarak ve sigortasız olarak çalıştırılıyorsa genellikle işine son verme gibi bir durum söz konusu olmaktadır. Gündelik olarak çalışan ve hamile olan kadınlara işveren tarafından doğum izni ve ya en fazla 7 saat çalıştırma gibi haklar sunulmayabildiği gibi böyle bir durum Türkiye kanunlarına göre suç sayılmaktadır. Ancak ülkemizin çeşitli bölgelerinde halen sigortası olmayan ve hamile olmasına rağmen çok ağır şartlarda çalıştırılan kadınlar bulunmaktadır. Kadının hakları açısından daha hassas olunması gereken bu dönemde herhangi bir hak iddia edilememesi ise kadınları zorlamaktadır.

Ayrıca Hamilelikte Kasık Ağrısına DİKKAT yazımızı da okuyabilirsiniz.

Sigortasız hamile kadının hakları

Sigortasız olan hamile kadınlara devlet tarafından doğum sonrası süt parası ve doğum parası olmak üzere iki hak sunulmaktadır. Doğum yapan kadının Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuru yaparak bu ücretleri PTT üzerinden alması mümkündür. İlk çocuk için farklı, ikinci ve üçüncü çocuk için farklı ücretlerde yatırılan bu ücretler sayesinde anneler bir nebze rahat edebilmektedir.

Sigortası olmayan hamile kadınların eşlerinin de sigortasının ve ya diğer güvencesinin olmaması halinde ise hastanelerde yeşil kart ile görünme imkanları bulunmaktadır. Yeşil kart başvurusu yapılması halinde kadınlar hastanelerde ek ücretler ödemek zorunda kalmadan hamilelik kontrollerini yapabilir.

Sigortalı Hamile Kadının Hakları

Sigortalı hamile kadının hakları sigortasız olan kadınlara göre daha fazladır. Sigortalı olarak çalışan kadının memur olması halinde tek çocuk hamileliğinde doğum öncesi 8 hafta, doğum sonrası 8 hafta olmak üzere toplamda 16 haftalık izni vardır. İkiz ya da daha fazla gebeliklerde ise bu 16 hafta 20 haftaya çıkmaktadır. Sigortalı hamileleri günlük olarak en fazla 7 saat çalıştırılma zorunluluğu vardır. 7 saatin üzerinde sigortalı hamile bir kadın çalıştırılamaz. Ayrıca gece vardiyası ya da akşam vardiyası gibi durumlarda da hamileler çalıştırılamaz.

Ayrıca Hamilelikte Mide Yanması yazımızı da okuyabilirsiniz.

Sigortalı hamile kadının hakları

Sigortalı hamile kadının hakları arasında olan doğum izni sürecinde ücret alma hakkı da vardır. Çalışmadığı süre boyunca hamile kadına ücreti tam bir şekilde ödenmektedir. Doğum sonrası bir kadın eğer ücretli izin süresini doldurmuşsa tekrar ücretsiz bir şekilde de izin alarak çocuğu ile daha fazla zaman geçirebilmektedir.

Sigortalı ve doğum yapan bir kadın için ilk 6 aylık sürede günde 3 saat, ikinci 6 aylık sürede ise günde 1.5 saat süt izni bulunmaktadır. Sigortalı hamileler aynı zamanda sağlık sorunları ve hamilelik takibinde de hastanelerde sigortalarından yararlanabilmektedir.

Kadının hakları ile ilgili olarak her sene yeni bir düzenleme yapıldığından dolayı yeni yılda annenin yarım gün çalışması gibi bir hak tanınacağı da açıklamalar arasında bulunuyor. Bu kanuna göre doğum yapan kadınlar sadece yarım gün çalışarak tam gün çalışmış gibi maaş alabilecek. Kadınlar evi ve çocukları ile daha fazla bir şekilde ilgilenme imkanı bulacak.

Özel Makalelere Bakın

Paylaş